Bir şehri yeniden ayağa kaldırmak için önce binaları değil, insanlarının umutlarını inşa etmek gerekir.
Bir şehri şehir yapan nedir? Geniş caddeleri, yüksek binaları, yeni meydanları, alışveriş merkezleri mi? Yoksa o sokaklarda yürüyen, dükkânını açan, çocuğunu okula gönderen, üretmek için sabahın erken saatlerinde yola çıkan insanlar mı?
Bence cevabı çok açık: Bir şehrin en büyük zenginliği insanıdır.
Malatya bugün büyük bir yeniden yapılanma sürecinden geçiyor. Depremin ardından yıkılan binalar yeniden yükseliyor, yeni konutlar inşa ediliyor, çarşılar şekilleniyor ve şehir geleceğe hazırlanıyor. Bütün bunlar elbette önemli. Ancak üzerinde daha fazla düşünmemiz gereken bir konu var: Malatya'yı yeniden inşa ederken insanlarını da aynı ölçüde kazanabiliyor muyuz?
Çünkü bir şehrin gerçek kalkınması, yalnızca tamamlanan projelerle değil, o şehirde yaşayan insanların kendilerini ne kadar güvende, değerli ve umutlu hissettikleriyle ölçülür.
Binalar yükselirken insanları unutmayalım
Deprem bize çok şey öğretti. Evlerimizi, iş yerlerimizi, alışkanlıklarımızı ve yıllar boyunca kurduğumuz düzeni kaybettik. Fakat en ağır kaybımız, aramızdan ayrılan insanlar oldu.
Bugün yeniden yapılan Malatya'da elbette sağlam konutlara, modern iş yerlerine ve planlı bir şehir yapısına ihtiyacımız var. Ancak bunların yanında sosyal yaşamı, dayanışmayı, komşuluk kültürünü ve ekonomik fırsatları da yeniden güçlendirmeliyiz.
Bir vatandaşın yeni bir konuta yerleşmesi önemlidir. Peki o vatandaşın çalışabileceği bir işi, çocuğunu gönderebileceği sosyal alanları, ulaşabileceği kültürel etkinlikleri ve geleceğe dair beklentileri de var mı?
İşte asıl mesele burada başlıyor.
Gençlerimize Malatya'da kalmak için bir neden sunmalıyız
Malatya'nın geleceğini konuşuyorsak gençleri konuşmak zorundayız.
Üniversitelerimizde eğitim gören, meslek sahibi olmak isteyen, kendi işini kurmayı hayal eden binlerce genç var. İçlerinde yazılımcılar, mühendisler, öğretmenler, sağlık çalışanları, sanatçılar ve girişimciler yetişiyor.
Ancak gençlerimize yalnızca eğitim imkânı sunmak yeterli değil. Onlara kendi şehirlerinde kariyer kurabilecekleri, fikirlerini hayata geçirebilecekleri ve emeklerinin karşılığını alabilecekleri bir ortam hazırlamak gerekiyor.
Bir gencin başka bir şehirde yaşamak istemesi elbette doğal bir tercih olabilir. Fakat Malatya'da kalmak isteyen bir gencin sırf fırsat bulamadığı için memleketinden uzaklaşması üzerinde düşünmemiz gereken bir durumdur.
Şehrin geleceği, gençlerin hayallerine ne kadar alan açabildiğimizle doğrudan ilgilidir.
Esnafı, işçiyi, çiftçiyi ve üreticiyi korumadan kalkınma olmaz
Malatya'nın gerçek gücü yalnızca büyük yatırımlarda değil, her gün kepengini açan küçük esnafta, fabrikada çalışan işçide, tarlasını işleyen çiftçide ve yeni bir fikirle yola çıkan girişimcidedir.
Bir esnafın ayakta kalması, yalnızca kendi ailesinin geçimini sağlaması anlamına gelmez. Aynı zamanda bulunduğu mahallenin canlı kalması, istihdamın devam etmesi ve şehir ekonomisinin dönmesi demektir.
Çiftçimizin üretime devam etmesi, sanayicimizin yatırım yapması, kadınların ekonomik hayatta daha fazla yer alması ve genç girişimcilerin desteklenmesi gerekiyor.
Malatya'nın kalkınma hikâyesi bütün bu kesimleri içine almalı. Sadece büyük projeleri değil, küçük işletmelerin ve ailelerin hayatına dokunan çözümleri de konuşmalıyız.
İnsanına değer veren şehir kazanır
Bir şehrin gelişmişliğini yalnızca nüfusuyla, bina sayısıyla veya yatırım miktarıyla ölçemeyiz.
Çocukların güvenle oynayabildiği parklar, gençlerin vakit geçirebildiği sosyal alanlar, yaşlıların kendilerini yalnız hissetmediği mahalleler, kadınların özgürce üretime katılabildiği bir yaşam ve engelli bireylerin hiçbir engelle karşılaşmadan hareket edebildiği sokaklar da kalkınmanın bir parçasıdır.
Malatya'nın yeni şehir anlayışında bu konular daha fazla yer bulmalı.
Çünkü insanlar için yapılmayan bir şehir, ne kadar modern görünürse görünsün eksik kalır.
Malatya'nın geleceği insanına yaptığı yatırımla şekillenecek
Bugün önümüzde önemli bir fırsat var. Deprem sonrasında yeniden kurulan Malatya'yı yalnızca fiziksel olarak değil, sosyal ve ekonomik açıdan da daha güçlü bir noktaya taşıyabiliriz.
Bunun için yerel yönetimlerden kamu kurumlarına, üniversitelerden iş dünyasına kadar herkesin ortak bir hedef etrafında buluşması gerekiyor.
Gençlerimize fırsat sunmalı, esnafımızı desteklemeli, kadınların üretimdeki yerini güçlendirmeli, eğitim ve kültür yatırımlarını artırmalı, nitelikli insan kaynağımızın şehirde kalmasını sağlayacak koşulları oluşturmalıyız.
Unutmamalıyız ki bir şehre yapılan en değerli yatırım, o şehirde yaşayan insanlara yapılan yatırımdır.
Son sözümüz şu olsun:
Malatya'nın yeniden yükselen binalarına bakarken, o binaların içinde nasıl bir hayat kuracağımızı da düşünmeliyiz.
Çünkü beton eskir, binalar değişir, caddeler yenilenir. Ancak bir şehrin insanları kendilerini o şehre ait hissetmiyorsa yapılan hiçbir yatırım tek başına yeterli olmaz.
Malatya'nın kayısısı, tarihi, sanayisi ve doğal güzellikleri elbette büyük bir zenginliktir. Fakat bütün bu değerleri anlamlı kılan, onları üreten ve yaşatan insanlardır.
Malatya'nın en büyük sermayesi ne altınıdır ne kayısısı ne de yükselen binalarıdır. Malatya'nın en büyük sermayesi insanıdır.
Ve bu sermayeyi korumak, geliştirmek ve geleceğe taşımak hepimizin ortak sorumluluğudur.
