Malatya’da deprem sonrası yürütülen rezerv alan çalışmaları merkezde ciddi tartışmaları da beraberinde getiriyor. TMMOB Şehir Plancıları Odası, kentin en önemli simgelerinden ve toplumsal buluşma noktalarından biri olan Emekliler Parkı’nın rezerv alan gerekçesiyle ortadan kaldırıldığını hatırlatarak sert bir açıklama yaptı. Oda, parkın yerine inşa edilen yeni Söğütlü Camii avlusunun ve çevresinin yanlış kentsel tasarım kurbanı edilmek üzere olduğu uyarısında bulundu.
Cami Avlusu Kentten Koparılıyor: 1,5 Metrelik Yanlış Platform
Şehir Plancıları Odası tarafından incelenen mevcut projeye göre, yeni ticaret alanlarının önündeki kaldırımların kotuna (seviyesine) ulaşabilmek amacıyla yolun yaklaşık 1,5 metre yükseltilmesi planlanıyor.
Bu uygulamanın teknik bir mühendislik tercihi gibi sunulmasına tepki gösteren şehir plancıları, şu risklere dikkat çekti:
Doğal İlişki Kopacak: Yolun yapay şekilde yükseltilmesi, Söğütlü Camii avlusunu çevresindeki yaya sirkülasyonundan tamamen soyutlayacak.
İşlevsiz Bir Ada Oluşacak: Cami avlusu yüksek bir platforma dönüşerek kentin ana damarlarıyla kuracağı doğal bağını yitirecek, yaya önceliği ve erişilebilirlik ilkeleri doğrudan darbe alacak.
"Bari Yerine Geçecek Kamusal Meydana Dokunmayın"
Malatyalıların hafızasında derin izler bırakan Emekliler Parkı’nın kaybedilmesiyle kent merkezinin zaten büyük bir nefes borusunu yitirdiğini belirten uzmanlar, yeni cami avlusunun gerçek anlamda kamusal bir meydan gibi işlemesi gerektiğini savunuyor. Çevre düzenlemesinin insanların rahatça ulaşabildiği, oturup dinlenebildiği ve buluşabildiği bir ortak yaşam alanı olması gerektiği vurgulanırken, yol kotu nedeniyle oluşacak seviye farkının bu bütünleşmeyi tamamen engelleyeceği bildirildi.
Doğal Miras Tehdit Altında: 50 Yıllık 10 Anıtsal Çınar Kesilecek!
Yol kotunun yükseltilmesi kararının sadece mimari ve kentsel bir kopuşa değil, aynı zamanda kent merkezinde ciddi bir doğa katliamına da yol açacağı ortaya çıktı. Projenin mevcut haliyle uygulanması durumunda; güzergahta bulunan, Emekliler Parkı’nın ve Malatya kent merkezinin yaşayan canlı hafızasını temsil eden yaklaşık 50 yıllık 10 anıtsal çınar ağacının kesilmesinin zorunlu hale geleceği açıklandı. Bu ağaçların sadece birer peyzaj öğesi değil, Malatya'nın toplumsal belleği olduğu hatırlatılarak, doğru bir planlama yaklaşımıyla hem çınarların korunabileceği hem de güçlü bir çevre düzenlemesinin yapılabileceği aktarıldı.
Şehir Plancılarından Yetkili Kurumlara Çağrı ve 4 Acil Talep
Geri dönüşü mümkün olmayan adımlar atılmadan, iş makineleri ağaçlara ve yollara girmeden önce yetkili kurumları projeyi şehircilik ilkeleri ve kamu yararı doğrultusunda revize etmeye çağıran TMMOB Şehir Plancıları Odası, şu 4 acil talebi sıraladı:
Yol Kotu Uygulaması Durdurulmalı: Yolun 1,5 metre yükseltilmesi kararı acilen yeniden değerlendirilmeli ve düzeltilmelidir.
Yaya Aksıyla Bütünleşme: Söğütlü Camii avlusunun kent yaşamıyla ve yaya yollarıyla kot farkı olmadan, organik şekilde bütünleşmesini sağlayacak yeni bir kentsel tasarım yapılmalıdır.
Çınarlar Korunmalı: Yaklaşık yarım asırlık 10 anıtsal çınar ağacı kesilmeden, projeye entegre edilerek mutlak surette korunmalıdır.
Kamu Yararı Esas Alınmalı: Sadece ticari alanların kaygısıyla değil, erişilebilirlik ilkelerini ve Malatya halkının kamu yararını esas alan kapsayıcı bir tasarım anlayışı benimsenmelidir.
