MALATYA DOĞANŞEHİR'DE 3,6 BÜYÜKLÜĞÜNDE DEPREM
Malatya, 19 Kasım 2026 Perşembe günü saat 11.45'te meydana gelen depremle sarsıldı. AFAD verilerine göre merkez üssü Doğanşehir ilçesi olan depremin büyüklüğü 3,6 olarak ölçüldü. Yerin 19,52 kilometre derinliğinde gerçekleşen sarsıntının ardından bölgedeki fay hatları ve olası deprem senaryoları yeniden tartışılmaya başlandı.
Depremin ardından özellikle Sürgü Fayı, Pütürge alt segmenti ve Malatya-Ovacık Fay Zonu hakkında çeşitli değerlendirmeler gündeme geldi. Bazı iddialarda bölgede 6,5 ile 7,4 büyüklüğüne ulaşabilecek depremlerin yaşanabileceği öne sürüldü.
Artan endişeler üzerine açıklama yapan deprem bilimci Dr. Ramazan Demirtaş, bu tür değerlendirmelerin bilimsel veriler ışığında ve bölgenin geçmişte yaşadığı depremler dikkate alınarak yapılması gerektiğini vurguladı.
RAMAZAN DEMİRTAŞ'TAN 7,4 BÜYÜKLÜĞÜNDE DEPREM İDDİASINA YANIT
Dr. Ramazan Demirtaş, Malatya-Ovacık Fay Zonu için dile getirilen 7,4 büyüklüğündeki deprem senaryosunun yanı sıra Sürgü Fayı ve Pütürge alt segmenti için gündeme getirilen 6,5 büyüklüğündeki deprem değerlendirmelerinin eksik analizlere dayandığını savundu.
Demirtaş, özellikle Coulomb gerilim değişimi analizlerinin değerlendirilmesinde yalnızca 2020 ve 2023 yıllarında meydana gelen depremlerin dikkate alınmasının yeterli olmayacağına işaret etti. Bölgenin daha eski dönemlerde yaşadığı büyük depremlerin de hesaplamalara dahil edilmesi gerektiğini belirtti.
Deprem bilimciye göre, fay hatlarındaki gerilim değişimlerini doğru yorumlayabilmek için tarihsel deprem kayıtlarıyla güncel sismik verilerin birlikte ele alınması gerekiyor. Geçmişte meydana gelen büyük sarsıntıların göz ardı edilmesi, yapılan değerlendirmelerin farklı sonuçlar ortaya çıkarmasına neden olabiliyor.
1893 VE 1905 MALATYA DEPREMLERİNİ HATIRLATTI
Demirtaş'ın açıklamalarında bölgenin tarihsel deprem geçmişi de önemli yer tuttu. Malatya ve çevresindeki sismik tehlikenin değerlendirilmesinde 1893, 1905 ve 1986 yıllarında meydana gelen depremlerin unutulmaması gerektiğine dikkat çekti.
Bu kapsamda 3 Mart 1893 tarihinde meydana gelen Çelikhan depremi ile 4 Aralık 1905 tarihinde yaşanan Pütürge depremi hatırlatıldı. Ayrıca 5 Mayıs 1986'da Sürgü'de kaydedilen 6,1 büyüklüğündeki deprem ve 6 Haziran 1986 tarihinde meydana gelen 5,8 büyüklüğündeki sarsıntı da değerlendirmelerde öne çıktı.
Demirtaş, söz konusu depremlerin Coulomb gerilim analizlerine dahil edilmesinin bölgedeki gerilim dağılımına ilişkin sonuçları değiştirebileceğini ifade etti. Bu nedenle yalnızca yakın dönemde yaşanan depremlere bakılarak gelecekteki deprem tehlikesi hakkında kesin çıkarımlarda bulunulmasının doğru olmayacağını belirtti.
SÜRGÜ FAYI'NDA DEPREM HAREKETLİLİĞİNE DİKKAT ÇEKTİ
6 Şubat 2023 depremlerinin ardından Malatya ve çevresindeki fay hatlarında yaşanan hareketlilik de Demirtaş'ın değerlendirmelerinde yer aldı. Deprem bilimci, 6 Şubat 2023 ile 14 Nisan 2024 tarihleri arasındaki sismik kayıtları inceleyerek bölgedeki artçı deprem dağılımına dikkat çekti.
Paylaşılan verilere göre, Çardak Fay Zonu'nun doğusunda 3 ile 5,7 büyüklükleri arasında 750'nin üzerinde artçı deprem meydana geldi. Buna karşılık geçmişte 1544 ve 1986 yıllarında deprem üreten Sürgü Fayı boyunca aynı zaman aralığında benzer bir artçı deprem yoğunluğunun gözlenmediği belirtildi.
Ayrıca Çelikhan-Erkenek ve Pütürge alt segmentlerinde, 2020 Doğanyol depremi ile 6 Şubat 2023 depremleri arasında kalan bölgede sismik hareketlilik yaşandığına işaret edildi.
MALATYA'DA BÜYÜK DEPREM RİSKİ HAKKINDA NE SÖYLEDİ?
Dr. Ramazan Demirtaş, Çelikhan-Erkenek segmentinin 1893 yılında 7,2 büyüklüğünde, Pütürge segmentinin ise 1905 yılında 6,9 büyüklüğünde deprem ürettiğini hatırlattı.
Demirtaş, bu fayların deprem tekrarlanma periyotlarının en az 1000 yıl ve üzerinde olduğunu savunarak söz konusu bölgelerde yakın dönemde büyük deprem meydana gelme ihtimalinin oldukça düşük olduğu yönündeki görüşünü paylaştı.
Doğanşehir'de yaşanan 3,6 büyüklüğündeki sarsıntının ardından gündeme gelen 7,4 büyüklüğündeki deprem iddiası tartışılmaya devam ederken, Demirtaş'ın açıklamaları tarihsel deprem kayıtlarının bilimsel analizlerdeki önemini bir kez daha gündeme taşıdı.
Depremlerin kesin tarihini ve büyüklüğünü önceden belirlemek bugün bilimsel olarak mümkün değil. Bu nedenle 7,4 büyüklüğündeki deprem iddiası kesinleşmiş bir deprem tahmini olarak değerlendirilmemeli. Malatya'da ve deprem riski bulunan diğer bölgelerde yapı güvenliği, afet hazırlığı ve gerekli önlemlerin alınması ise önemini koruyor.
