Malatya, organ nakli alanında küresel ölçekte tıp literatürünü yeniden yazan tarihi bir zafere daha imza attı. İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezinde bulunan Karaciğer Nakli Enstitüsü, Prof. Dr. Sezai Yılmaz liderliğinde dünya tıp tarihinde bir ilki gerçekleştirerek, aynı anda "Sekizli Çapraz Karaciğer Nakli" operasyonunu başarıyla tamamladı. 22 saat süren bu dev operasyon, Türk sağlık sisteminin ve bilim insanlarımızın küresel çapta ulaştığı zirveyi bir kez daha kanıtladı.
Havuzdaki 3 Kritik Hastayı Kurtarmak İçin "8'li Zincir" Kuruldu
Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından yapılan açıklamada, Türkiye'deki karaciğer nakillerinin yaklaşık %80'inin canlı vericilerden yapıldığı, ancak donörlerin çoğunun kendi yakınlarıyla doku ve kan uyumu sağlayamadığı belirtildi. Bu noktada hayat kurtaran bilimsel "çapraz nakil algoritması" devreye girdi.
Operasyonun perde arkasını anlatan Enstitü Müdürü Prof. Dr. Sezai Yılmaz, nakil havuzunda bekleyen 3 hastanın durumunun çok acil ve kritik bir faza (karaciğer koması, böbrek fonksiyon bozukluğu, ileri derece sarılık) ulaştığını belirtti. Dr. Yılmaz süreci şu sözlerle özetledi:
"24 hastadan oluşan bir havuz ve 29 donör arasından yapılan bilimsel eşleştirme sonucunda karşımıza bu 8'li model çıktı. Bu modelin, durumu kritik olan 3 hastamızı birden aynı anda kurtaracağını görerek operasyon kararı aldık."
Boston'dan Malatya'ya Uzanan Bilim Köprüsü
Bu devasa nakil operasyonunun arkasında çok hassas bir matematiksel modelleme bulunuyor. 8'li zincirin hatasız şekilde oluşturulması ve nakillerin algoritması; ABD Boston College'da görev yapan ünlü Türk ekonomi profesörleri Tayfun Sönmez ve Utku Ünver tarafından geliştirilen özel eşleştirme modeliyle yürütüldü. Kan grubu, karaciğer boyutu, anatomik yapı ve donör güvenliği gibi yüzlerce veri analiz edilerek kurulan bu sistem sayesinde uyumsuzluk sorunu aşılmış oldu.
22 Saatlik Kesintisiz Ameliyat: 150 Kişilik Dev Sağlık Ordusu
Çapraz nakillerde en ufak bir vazgeçme veya aksama tüm zinciri bozabileceği için, tıpkı bir "domino taşı" etkisiyle 8 alıcı ve 8 vericinin ameliyatları tamamen aynı anda başlatıldı.
Zamanla Yarış: Normal şartlarda son hastanın çıkışıyla 16 saatte tamamlanması öngörülen ameliyatlar, iki hastaya yapılan hassas damar revizyonu işlemleri sebebiyle tam 22 saat sürdü.
Dev Kadro: Operasyon için enstitünün ameliyathane ve yoğun bakım kapasitesinin neredeyse tamamı seferber edildi. Ameliyatlarda cerrahlar, anestezi uzmanları ve hemşirelerden oluşan 150'nin üzerinde sağlık personeli kesintisiz görev yaptı.
"Sırada 9'lu ve 10'lu Çapraz Nakiller Olabilir"
Prof. Dr. Sezai Yılmaz, ulaştıkları bu seviyenin bir son olmadığını vurgulayarak, "Bizim amacımız sadece çoklu çapraz rekoru kırmak değil; acilleşen hastalara bir şekilde ümit ve organ sunabilmektir. Sahip olduğumuz fiziki imkanlar, teçhizat altyapısı ve deneyimli kadromuzla bu enstitüde gelecekte 9'lu, hatta 10'lu çapraz karaciğer nakillerini bile yapmaya muktediriz" diyerek çıtayı daha da yukarı taşıdı.
YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar: "Dünya Tıp Literatürüne Yön Veriyoruz"
Bu tarihi başarı sonrası tebrik mesajı yayınlayan YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, İnönü Üniversitesini ve tüm ekibi yürekten kutladığını belirterek gururunu şu sözlerle paylaştı:
"Dünyada ilk kez gerçekleştirilen bu nakil, Türk yükseköğretiminin ve sağlık sistemimizin küresel ölçekte ulaştığı seviyeyi göstermesi bakımından son derece kıymetlidir. İnönü Üniversitemizin organ nakli alanında yıllardır sürdürdüğü öncü çalışmaların böylesine tarihi bir insani başarıyla taçlanması hepimiz için iftihar vesilesidir. Bilimsel bilgi ve tecrübeleriyle dünya tıp literatürüne yön veren hekimlerimizi kutluyorum."
