Online alışveriş platformlarında tüketici güvenliğini artırmak ve mevzuata aykırı ürünlerin satışını engellemek amacıyla Ticaret Bakanlığı yeni bir adım attı. Bakanlık bünyesindeki İç Ticaret Genel Müdürlüğü, sektör temsilcilerine "E-Ticaret Pazar Yerlerinde Satışa Yasak Ürünler" konulu resmi bir uyarı yazısı gönderdi.
E-Ticarette Hangi Ürünlerin Satışı Yasak veya Sınırlı?
Mevzuat, kamu güvenliği, genel ahlak ve insan sağlığı gerekçeleriyle pazaryerlerinde satışı yasaklanan veya özel izne/ruhsata tabi tutulan başlıca ürün grupları şunlar:
- İlaç, takviye edici gıda ve reçeteli/tıbbi ürünler: Eczane dışında satışı yasak olan ilaçlar, sahte/onaysız takviyeler ve denetimsiz sağlık ürünleri,
- Sahte ve güvensiz kozmetik ürünleri: Bakanlık bildirimi bulunmayan veya insan sağlığına zararlı içerik barındıran parfüm, krem ve bakım ürünleri,
- Kesici, delici ve savunma amaçlı aletler: Sustalı çakı, muşta, biber gazı, elektroşok cihazı ve havalı/kurusıkı silah niteliğindeki ürünler,
- Güvensiz oyuncak ve çocuk ürünleri: Çocuk sağlığı ve güvenliği standartlarına uymayan, küçük parça veya kimyasal risk taşıyan ürünler,
- Tütün, alkol ve ilgili ürünler: Mevzuata aykırı tütün mamulleri, elektronik sigara/likit türevleri ve alkollü içki satışları,
- Kültür ve tabiat varlıkları ile sahte/taklit ürünler: İzinsiz tarihi eser/antika niteliğindeki parçalar ile marka hakkı ihlali içeren taklit ürünler.

Yasaklı Ürünler Hangi Yöntemlerle Yeniden Satışa Sunuluyor?
Ticaret Bakanlığı'nın tespitlerine göre, denetimlerde yakalanan veya vatandaş şikâyetleri üzerine platformlardan kaldırılan bazı yasaklı ürünler; satıcılar tarafından farklı yöntemlerle yeniden ilana çıkarılabiliyor:
- Farklı ürün adı ve marka kullanılarak yeni ilan açılması (örneğin yasaklı bir ürünün adını veya kodunu değiştirerek "dekoratif obje", "koleksiyon parçası" ya da "teknik aksesuar" gibi ifadelerle listelenmesi),
- Ürün açıklamalarının ve görsellerinin değiştirilmesi,
- Ürünün farklı bir kategoriye taşınarak yeniden satışa sunulması.
E-Ticaret Platformlarına Yeni Uyarı: "Sadece URL Beklemeyin, Önlemi Alın"
Bakanlığın gönderdiği uyarı yazısında, internet ortamında satışı yasaklanan ürünlere ilişkin ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılara yapılan bildirimlerde ürün bağlantı adresi (URL) talep edildiğine dikkat çekildi. Ancak ilgili bağlantı adresindeki içeriğin yayından kaldırılmasının ardından, aynı veya benzer nitelikteki ürünlerin farklı ad, kategori veya yöntemlerle yeniden satışa sunulabildiği vurgulandı.
İç Ticaret Genel Müdürlüğü, bu boşluğun ve yeniden listeleme yöntemlerinin önüne geçilmesi gerektiğini belirterek pazaryerlerinin gerekli tespit ve işlemleri eksiksiz gerçekleştirmesini istedi.
E-Ticaret Denetimlerinde Öne Çıkan Kurallar ve Yaptırım Tablosu
| Konu Başlığı | Uygulama / Düzenleme Esası |
| Yasaklı Ürün Takibi | Satıştan kaldırılan ürünlerin farklı ad, marka, görsel veya kategoriyle yeniden satışı engellenecek. |
| İçerik Kaldırma Süreci | Hukuka aykırı içerik tespit edildiğinde veya bildirildiğinde gecikmeksizin yayından kaldırılıp ilgili kuruma bildirilecek. |
| İndirim & Reklam Denetimi | Kampanya ve indirim ilanlarında mevzuata aykırı, yanıltıcı fiyat ve reklam uygulamalarına karşı incelemeler sürüyor. |
| Ürün Güvenliği | Güvensiz ürün arzı ve mevzuat ihlallerinde idari para cezaları ihlalin niteliğine göre kademeli olarak uygulanıyor. |
